ต้องการปรับหน้าตาเดเบียนให้ดูทันสมัยทัดเทียมเพื่อนพ้องบ้าง

ก่อนอื่นต้องตรวจดูว่าการ์ดแสดงผลเราสามารถใช้งาน compiz ได้หรือไม่ โดยการดาวน์โหลดสคริปต์ Compiz-Check มารัน

$ wget http://blogage.de/files/9124/download -O compiz-check
$ chmod +x compiz-check
$ ./compiz-check

ถ้าผลแจ้งว่าสามารถใช้งานได้ก็เริ่มงานได้เลย โดยถ้าเราไม่ทราบว่าเราใช้ไดรเวอร์อะไรอยู่ ให้จดค่าไดรเวอร์จากบรรทัดนี้เอาไว้ เพื่อจะนำไปใช้ต่อไป

 Driver in use:         YYY

วิดีโอ YouTube อาจเป็นสาเหตุหลักของหลายคนที่ทำให้ต้องลง flash plug-in ในเว็บเบราว์เซอร์ แต่ถ้าปรับแต่งเบราว์เซอร์ดี ๆ ก็อาจไม่จำเป็น

ขอเสนอสคริปต์ Greasemonkey (สำหรับ iceweasel/xulrunner) ชื่อ Youtube without Flash Auto ครับ ซึ่งจะช่วยทำสิ่งต่อไปนี้เมื่อเปิด YouTube:

• เพิ่มลิงก์สำหรับดาวน์โหลดวิดีโอ ในรูป mp4 โดยไม่ต้องผ่านการแปลงหรือผ่านไซต์อื่น
• เล่นวิดีโอโดยใช้ media player plug-in (เช่น totem, mplayer, vlc) แทน flash โดยยังมีลิงก์สำหรับเปลี่ยนเป็น flash ได้ถ้าต้องการ

ก่อนอื่น ติดตั้ง Greasemonkey add-on เสียก่อน จะติดตั้งจากเว็บของ Mozilla ก็ได้ หรือจะติดตั้งจาก apt ของ Debian ก็ได้ ซึ่งผมเลือกวิธีหลัง:

# apt-get install xul-ext-greasemonkey

หลังจากที่ Xorg 7.5 ได้เข้าสู่ Debian sid มาระยะหนึ่งแล้ว ก็มาลองของใหม่อย่างหนึ่งที่มากับ Xorg รุ่นนี้กัน คือ XInput2 ซึ่งรองรับ Multi-Pointer X (MPX) คือการใช้อุปกรณ์ชี้ (เมาส์, ทัชแพด, แทร็กบอล, สไตลัส) ได้มากกว่าหนึ่งตัวพร้อมกัน โดยแต่ละอุปกรณ์สามารถมีเคอร์เซอร์แยกกันบนจอภาพได้

คำเตือน: โปรแกรมส่วนใหญ่บน X Window ในปัจจุบัน ยังคงทำงานบนข้อสมมุติว่าระบบมีอุปกรณ์ชี้เพียงตัวเดียว แม้จะใช้หลายตัวประกอบกัน ก็ยังคงควบคุมตัวชี้บนจอภาพตัวเดียวกัน ดังนั้น การใช้งานความสามารถนี้จึงยังไม่สมบูรณ์แบบ ขอให้ทำใจไว้ก่อน ว่าจะพบปัญหาบ้าง

ก่อนอื่น ติดตั้งแพกเกจสำหรับคำสั่งตั้งค่าก่อน คือ xinput

# aptitude install xinput

อีกไม่ถึงสัปดาห์ก็จะเกิดสุริยุปราคาเด็มดวงแห่งศตวรรษแล้ว ลองมาเตรียมข้อมูลล่วงหน้ากันเสียหน่อย ซึ่งเครื่องมือที่เป็นซอฟต์แวร์เสรีที่คุณสามารถใช้ได้ ก็มีอย่างน้อยสองตัว คือ stellarium และ celestia

ติดตั้งจาก Debian APT ได้เลย:

# apt-get install stellarium celestia-gnome

Stellarium

stellarium เป็นโปรแกรมท้องฟ้าจำลอง แสดงแผนที่ดาวบนท้องฟ้าเมื่อมองจากพื้นโลก ณ เวลาที่กำหนด สามารถใช้แสดงภาพปรากฏของสุริยุปราคาเมื่อมองจากพื้นโลกได้

แต่ก่อนจะเริ่ม แก้ปัญหาภาษาไทยให้ stellarium ก่อนสักนิด

ใน stellarium จะมีสคริปต์อัตโนมัติสำหรับสาธิตการเกิดสุริยุปราคาของปี 2552 ซึ่งเรียกชมได้โดยเลือก:

Configuration window [F2] > Scripts > solar_eclipse.ssc

แนะนำการติดตั้ง Debian เป็นเดสก์ท็อปอย่างง่ายในโหมดกราฟฟิก โดยอ้างอิงจากการติดตั้งจากแผ่น 501-i386-netinst โดยในที่นี้จะเน้นการติดตั้งเป็นเดสก์ท็อปเท่านั้น

เนื่องจากแสดงการติดตั้งแบบกราฟฟิกโดยเลือกเป็นภาษาที่ใช้ติดตั้งเป็นภาษาไทยอยู่แล้ว จึงสามารถอ่านจากภาพได้ โดยไม่ต้องบรรยายทุกภาพ ตัวอย่างการติดตั้งนี้ พยายามใช้พื้นที่ขนาดเล็ก หากติดตั้งจริงโปรดกำหนดเองตามความเหมาะสมของผู้ใช้งาน

เริ่มการติดตั้ง โดยเลือกเมนู Graphical install

แนะนำการติดตั้ง Debian เป็นเดสก์ท็อปอย่างง่าย โดยอ้างอิงจากการติดตั้งจากแผ่น 501-i386-netinst โดยเน้นการติดตั้งเป็นเดสก์ท็อปเท่านั้น

เมื่อดาวน์โหลดซีดีมาเรียบร้อยแล้ว ก็เขียนซีดีมาบูต ก็จะปรากฏหน้าจอติดตั้งขึ้นมา โดยในที่นี้จะเลือกการติดตั้งแบบ text mode

ผู้นิยมสังเกตดวงดาวยามค่ำคืน จะรู้จักโปรแกรมท้องฟ้าจำลอง stellarium กันดี โปรแกรมนี้เป็นเหมือนแผนที่ดาวสามมิติ พร้อมแสดงตำแหน่งดาวเคราะห์ เนบิวลา ทางช้างเผือก และกาแล็กซีต่าง ๆ

stellarium เริ่มมีการแปลข้อความเป็นภาษาไทยในรุ่น 0.9.1 (17 มกราคม 2551) โดยสืบดูแล้วมาจาก Ubuntu เพื่อนบ้านเรานี่เอง แต่ปัญหาคือ มันแสดงภาษาไทยเป็นกล่องสี่เหลี่ยมหมดเลย ผมเลยเลี่ยงด้วยการเรียกในโลแคล C มาตลอด จนกระทั่งพบวิธีแก้ปัญหาการแสดงผลภาษาไทย

เป็นข่าวเล็ก ๆ ครับ ไม่มีอะไรมาก ใครที่ใช้ sid อยู่คงเห็นว่าเมื่อวานนี้มีการ update gnome-icon-theme ซึ่งทำให้เมนูหลักของ GNOME เปลี่ยนจากรูปรอยเท้า GNOME เป็นรูปเท้าก้นหอยที่ใช้ในหน้าโครงการ pkg-gnome ของ Debian แทน อันเนื่องมาจาก Bug #516566

แต่ก็มีความเห็นหลากหลาย เพราะแม้ดิสโทรอื่น ๆ จะเปลี่ยนโลโก้เมนูหลักกันหมด แต่ Debian ก็มีจุดยืนมาตลอดที่จะไม่เปลี่ยนหน้าตาที่มาจาก upstream แต่ในขณะเดียวกัน การเปลี่ยนโลโก้ที่เมนูหลักก็เป็นจุดสุดท้ายที่มีอยู่ ที่จะแสดงให้เห็นได้ชัดเจนว่านี่เป็น Debian เนื่องจาก splash screen ก็ได้หายไปจาก GNOME แล้ว

เพราะความเห็นหลากหลายอย่างนี้ Josselin Mouette ก็เลยได้สร้าง poll เพื่อซาวเสียงผู้ใช้ ว่าอยากได้แบบไหน ระหว่างรูปรอยเท้าดั้งเดิมของ GNOME, รูปก้นหอย Debian, หรือรูปเท้าก้นหอยที่ใช้อยู่ หรืออยากได้แบบอื่น (เลือกได้มากกว่าหนึ่งอย่าง)

ก็เลยมาบอกต่อครับ อยากได้แบบไหนก็ไปโหวตกันได้

ที่มา: Blog ของ Josselin Mouette

เวลาเปิดเว็บด้วย iceweasel, epiphany หรือ iceape บน Debian บางครั้งจะเจอบางเว็บที่วาดด้วยฟอนต์บิตแมป ซึ่งเป็นรอยหยักไม่สวย เช่น ที่ advogato

สาเหตุเป็นเพราะใน stylesheet ของเว็บมีการใช้ฟอนต์ Lucida, Helvetica ซึ่งจะไป match เจอ luRS12-ISO8859-1.pcf.gz และ helvR12-ISO8859-1.pcf.gz ซึ่งเป็นแบบ PCF

$ fc-match lucida
luRS12-ISO8859-1.pcf.gz: "Lucida" "Sans"
$ fc-match helvetica
helvR12-ISO8859-1.pcf.gz: "Helvetica" "Regular"

เราสามารถแก้ปัญหานี้ได้ โดยปิดการใช้ฟอนต์ที่เป็นบิตแมปเสีย

# cd /etc/fonts/conf.d
# ln -s ../conf.avail/70-no-bitmaps.conf .

ทดสอบดู

$ fc-match lucida
Waree.ttf: "Waree" "Book"
$ fc-match helvetica
n019003l.pfb: "Nimbus Sans L" "Regular"

เนื่องจากไม่ได้มีฟอนต์ทั้งสองในรูปแบบเวกเตอร์ติดตั้งไว้ เลยไปเจอตัวอื่นที่ใกล้เคียงแทน ผลคือ เว็บจะแสดงผลด้วยแบบอักษรที่เป็นเวกเตอร์เรียบสวย ไม่มีรอยหยักแล้ว

การพัฒนาฟอนต์ที่ linux.thai.net เร็ว ๆ นี้ ทำให้เราได้ฟอนต์ใหม่ ๆ ใช้ในเดเบียนกันหลายตัว ก็เลยอยากจะขอแนะนำเฉพาะฟอนต์ใหม่ที่ไม่มีใน etch นะครับ ใครใช้ sid หรือ lenny อยู่ สามารถติดตั้งได้เลย

เริ่มจากแพกเกจ ttf-thai-tlwg มีฟอนต์ใหม่เพิ่มเติมคือ:

• กินรี จาก โครงการฟอนต์แห่งชาติ ที่หายหน้าไปนานเพราะเรื่อง license ตอนนี้ กลับมาทำหน้าที่ฟอนต์ราชการให้เราแล้ว: