หลังจากที่ได้ติดตั้งระบบ authentication และ log server ที่ ศูนย์หอพักตักสิลา จ.มหาสารคาม คราวนี้ พระเอกก็ยังเป็น RahuNAS (http://git.rahunas.org) อยู่ (พัฒนาเอง ไม่ใช้เอง ใครจะใช้ จริงไหมครับ) ข้อแตกต่างจากที่อื่น ๆ ที่เคยทำคือ ที่นี่มี managed switch ที่สามารถจัดการ VLAN ได้ ก็เลยสบโอกาส ที่จะทดสอบ RahuNAS กับ VLAN ซึ่งผลก็เป็นไปอย่างที่คาดหวัง คือ ทำงานได้สมบูรณ์ดี ตอนนี้ ก็น่าจะรับรองได้อย่างจริงจังว่า RahuNAS support multiple networking (multiple ethernet, VLAN) แต่ทว่า เครื่องมือคู่ใจผู้ดูแลระบบ อย่าง iptraf กลับไม่แสดง traffic ใด ๆ เลย สำหรับ vlan interface ตอนแรกยุ่ง ๆ ก็เลยไม่คิดอะไรมาก ไม่แสดงก็เอาไว้ก่อน แต่พอว่างนิดหน่อย ฉุกคิดขึ้นมา ก็เลยได้ลองค้นในอินเทอร์เน็ต (http://linux.mantech.ro/IPTraf-fix.html โดย Arian Ban น่าจะเป็นการ fix ให้ OpenSuSE) ก็เลยได้ไอเดีย

เริ่มต้นด้วยผมได้ซื้อ laptop เครื่องใหม่มาครับ มี Fingerprint ติดมาซะด้วย คิดว่าคงไม่มีโอกาสได้ใช้แน่นอน แต่พอได้อ่าน http://debianclub.org/node/261 เลยเริ่มมีความหวังว่าน่าจะมี application ที่ใช้กับมันได้แล้วก็เจอจริง ๆ ครับ :) เข้าเรื่องเลยดีกว่า

เพิ่ม Repository ของ experimental

# vi /etc/apt/sources.list

deb http://ftp.debianclub.org/debian/ experimental main contrib non-free
deb-src http://ftp.debianclub.org/debian/ experimental main contrib non-free

update packet list แล้ว ติดตั้งพระเอกของงานครับ :P

# aptitude update
# aptitude install libpam-fprint

enroll ลายนิ้วมือก่อนเลยครับ

ผู้นิยมสังเกตดวงดาวยามค่ำคืน จะรู้จักโปรแกรมท้องฟ้าจำลอง stellarium กันดี โปรแกรมนี้เป็นเหมือนแผนที่ดาวสามมิติ พร้อมแสดงตำแหน่งดาวเคราะห์ เนบิวลา ทางช้างเผือก และกาแล็กซีต่าง ๆ

stellarium เริ่มมีการแปลข้อความเป็นภาษาไทยในรุ่น 0.9.1 (17 มกราคม 2551) โดยสืบดูแล้วมาจาก Ubuntu เพื่อนบ้านเรานี่เอง แต่ปัญหาคือ มันแสดงภาษาไทยเป็นกล่องสี่เหลี่ยมหมดเลย ผมเลยเลี่ยงด้วยการเรียกในโลแคล C มาตลอด จนกระทั่งพบวิธีแก้ปัญหาการแสดงผลภาษาไทย

มีงานที่จะต้องทำไฟล์เป็น pdf เพื่อส่งโรงพิมพ์ งานนี้ทำจาก Word ในวินโดวส์ พิมพ์ลงไฟล์โดยใช้ไดรเวอร์เครื่องพิมพ์ Image Setter แล้วจึงแปลงเป็น pdf ด้วยลินุกซ์ ด้วยคำสั่ง ps2pdf12 ซึ่งเลือกรุ่น 1.2 เพราะต้องการความเข้ากันได้

แต่เนื่องจากขนาดกระดาษของงานเป็นขนาด A5 จึงต้องเลือกพิมพ์เป็น A4 แทน

ปัญหาคือตัวโปรแกรม ps2pdf ซึ่งไปเรียกใช้ ghostscript (gs) อีกทีนึง ไม่สามารถ crop ขนาดจาก A4 เป็น A5 ได้ (จริง ๆ แล้วอาจทำได้ แต่ค้นคำสั่งไม่พบ และโรงพิมพ์ต้องการงานขนาด A5 แบบมีขอบขาวเว้นไว้ด้านละ 3 มม. ซึ่งคงจะใช้คำสั่ง gs ยาก)

ค้นไปค้นมา พบมอดูลไพธอนที่จะทำงานนี้ได้ คือมอดูล pyPdf

เริ่มเลยแล้วกัน

ติดตั้งมอดูล pyPdf

$ sudo aptitude install python-pypdf

เขียนสคริปต์ ตั้งชื่อว่า croppdf.py

การรายงานบั๊ก เป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยปรับปรุงซอฟต์แวร์ให้ดีขึ้น ในชุมชน debian คุณจะพบการรายงานบั๊กที่เข้มข้นและรวดเร็วทันเหตุการณ์อยู่เสมอ ๆ ซึ่งจะช่วยเตือนผู้ใช้อื่นผ่าน apt-listbugs ก่อนอัปเกรดได้อย่างทันท่วงที และถ้าคุณเจอบั๊กใน debian ก็ขอสนับสนุนให้ รายงานบั๊กด้วย reportbug เพื่อให้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์กับ debian แต่ในการรายงาน ก็ขอให้ให้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์จริง ๆ รวมทั้งเลี่ยงการรายงานบั๊กซ้ำกับบั๊กเดิม ทั้งนี้เพื่อประหยัดเวลานักพัฒนาครับ

แต่คงจะได้พบรายงานบั๊กที่ไม่ค่อยมีประโยชน์บ่อย ๆ Josselin Mouette นักพัฒนา debian คนหนึ่งจึงได้ blog เกี่ยวกับ เกร็ดการรายงานบั๊กเดเบียน ผมเห็นว่าเป็นเกร็ดที่มีประโยชน์ จึงขอถอดความมาถ่ายทอดต่อ ณ ที่นี้

จาก ข่าวที่ ubuntuclub ชมรมโอเพนซอร์สภาคเหนือได้ตั้งเว็บ lannaoss.org เพื่อเป็นศูนย์กลางประสานงานส่งเสริมการใช้ซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สในภาคเหนือแล้วครับ

debianclub ขอร่วมแสดงความยินดีกับความคืบหน้าครั้งนี้ และขอร่วมกระจายข่าวอีกทางหนึ่ง ก็ขอเชิญชาวภาคเหนือไปร่วมแรงผลักดันกันนะครับ เพื่อความก้าวหน้าของวงการโอเพนซอร์สของไทย

จำนวนแพกเกจใน Debian มีมากมายมหาศาล เวลาที่ใช้ aptitude ติดตั้งโปรแกรม สิ่งที่ต้องการมากอย่างหนึ่งจึงเป็นเรื่องการสืบค้น โดยมากแล้วเรามักจะใช้ apt-cache ค้นหาแพกเกจที่มีคำค้นอยู่ในชื่อหรือคำบรรยายแพกเกจ แต่ความจริงแล้ว aptitude เองก็สามารถสืบค้นได้ไม่แพ้ apt-cache แถมยังค้นได้ละเอียดกว่าอีกด้วย

ถ้าอยู่ในหน้าจอ fullscreen ของ aptitude ก็สามารถเริ่มค้นได้โดยกดปุ่ม '/' ซึ่งจะปรากฎกล่องโต้ตอบขึ้นมาให้ป้อนคำค้น หรือถ้าจะค้นย้อนกลับก็ใช้ปุ่ม '\' แทน เมื่อพบรายการแรกแล้ว จะค้นต่อไปก็กดปุ่ม 'n'

ถ้าอยู่ที่บรรทัดคำสั่ง ก็สามารถสืบค้นได้ด้วยคำสั่ง

$ aptitude search query

โดยปกติ ถ้า query เป็นคำธรรมดา ก็จะเป็นการค้นหาแพกเกจที่มีคำที่ต้องการอยู่ในชื่อแพกเกจ (ไม่รวมคำบรรยายแพกเกจ) แต่ตรง query ที่ไม่ใช่คำธรรมดานี่แหละ คือความเก่งกาจของ aptitude

ช่วงนี้มีข่าวคราวหลายอย่างที่น่าสนใจ หนึ่งในนั้น คือ ข่าวของความเป็นไปได้ที่จะโจมตี SHA1 digest algorithm และอย่างที่เคยได้ยินมากับ MD5 คือ ความน่าเชื่อถือของ digest algorithm ดังกล่าวก็ลดลง และจากการที่ SHA1 ได้ใช้กันอย่างแพร่หลาย และที่สำคัญ โครงการต่าง ๆ ของ Debian ก็ได้ให้ความไว้วางใจใน Web of Trust ของ OpenPGP เป็นอย่างมาก ดังจะเห็นได้จาก Secure APT จะมีการตรวจสอบ Key ต่าง ๆ อย่างเคร่งครัด ทำให้ในคราวนี้ จะต้องมีการปรับปรุง Key กันขนานใหญ่ และถ้าติดตามข่าว ทั้งใน planet.debian.org หรือที่อื่น ๆ ไม่ว่าจะเป็น Blog ของ Debian Developer/Maintainer ก็จะพบการเตรียมการเรื่องการเปลี่ยน Key กันโดยส่วนใหญ่

คำแนะนำโดย Daniel Kahn Gillmor ในการเปลี่ยน Key สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่ http://www.debian-administration.org/users/dkg/weblog/48

การที่เป็นผู้ใช้ Debian GNU/Linux - unstable (sid) ซึ่งมักจะมีอะไรใหม่ ๆ เข้ามาให้ทดสอบเป็นประจำ ซึ่งในคราวนี้ ก็เกิดขึ้นกับ glibc (libc6) ซึ่งมีการปรับรุ่นมาใช้ 2.9 ซึ่งมีอะไรต่าง ๆ ปรับปรุงให้ดีขึ้น ซึ่ง glibc เองเป็น library ที่มีหลาย ๆ ชุดโปรแกรมเรียกใช้งาน ทำให้การเปลี่ยนแปลงในบางเรื่อง ส่งผลกระทบกับผู้ใช้เป็นวงกว้างเช่นกัน ครั้งนี้ เจอกับตัวเอง และเพื่อน ๆ ที่ใช้งาน Debian/Ubuntu ที่มีการใช้ glibc รุ่นดังกล่าว คือ อาการที่เกิดกับ DNS Lookup ที่ปกติ เราจะทดสอบด้วยคำสั่ง nslookup หรือ host ซึ่งกรณีนี้ เราจะได้รับการตอบรับเหมือนปกติดี แต่ปัญหาอยู่ตอนที่จะเข้าใช้งาน Web หรือ FTP หรือ Services อื่น ๆ ที่เรียกใช้โดยชื่อ domain ซึ่งอาการคือ จะเข้าได้บ้าง ไม่ได้บ้าง